GÖRÜŞMELER / SÖYLENENLER

Nam sit amet euismod tellus, et ultricies odio. Suspendisse potenti. Ut ac laoreet felis. Nam venenatis in erat vestibulum scelerisque. Nulla lacinia sed velit ornare suscipit. Curabitur massa libero, tempus id viverra a, semper vel justo. Praesent id erat tincidunt, elementum mauris eu, porta mi. Praesent posuere nisi sit amet iaculis cursus.

#1

“En son işten çıkarılma olayım patronumun da ifade ettiği gibi ‘Doktorluğuna hiçbir şey diyemem, ama etraftan gelen baskılara dayanamadım artık. Yani sürekli şikâyet alıyorsun. Varoluşunla alakalı, maalesef’ dedi yani.” (Ece, 41, Diş Hekimi)

AYRIMCILIK, İŞTEN ÇIKARILMA
#2

“Ama tabi kanunlar çok önemli o da çok büyük bir faktör. Diyor ki devlet, ilk önce toplum bunu kabullensin. Hayır, ben öyle olduğunu düşünmüyorum. İlk önce devlet kanunları koyacak, toplum da ona ayak uyduracak, uydurmak zorunda zaten. Hollanda’daki herkes aynı değil ama duruyorlar kanun var.” (Ece, 41, Diş Hekimi)

TALEPLER
#3

“Eğitim sürecim, ben lise mezunuyum. Yani aslında trans kimliğim hayatımda yapmak istediğim birçok şeyi Türkiye koşullarında engelledi.” (Neriman, 34, Barmaid/İşletmeci)

EĞİTİM, MESLEK SEÇİMİ
#4

“Yaz boyunca bir süre işsiz kaldım. Bir gün arkadaşlarla S.’ya gittik. İçiyoruz yani kahve içeceğiz siparişimizi verdik derken iş ilanı dikkatimi çekti. Tabii o anlık bir şeydi benim onun haricinde tabii internetten de başvurduğum yerler oldu ama netice alamadım, dönmediler. Ama tabii şey oluyor geçiş sürecinde ki bir insanın farklı ihtiyaçları var kurumsal anlamda. Çünkü kimliğiniz bir erkek kimliği. Adınız bir erkek adı, şu anda hâlihazırda öyle keza çünkü ben rapor sürecine geç başladım böylelikle. (...) Önce bir ilgilendiler ‘merhaba buyrun hanımefendi’ dediler. Dedim ‘merhaba ben iş başvurusunda bulunacağım’ falan diye. Tabii ne demek kahve ikram edelim falan size dediler. Sonra geldi işte form falan verdi. ‘Peki, bir şey diyeceğim’ dedim, ‘şimdi ben bir transseksüelim ve geçiş sürecindeyim, hani nasıl doldurmam gerekiyor bu formu?’ ‘Haaa’ dedi çocuk şöyle bir gözümün içine baktı ve ‘o zaman, o zaman sanırım olmaz dedi.’” (Neriman, 34, Barmaid/İşletmeci)

AYRIMCILIK, BAŞVURU, CİNSİYET GEÇİŞ SÜRECİ, İŞSİZLİK, KİMLİK SORUNU
#5

“Savunuculuk kısmı çok önemli, öneri çok önemli bir şey. Şimdi bir kere şu var aslında bu zamana kadar bir şeyler tabii ki yapıldı ama biraz önce söylediğim şey, tanıyı bir kimlikleştirmemiz lazım. Bunu bir yasallaştırmamız lazım. Buna devletin bir ad koyması lazım, bunu dayatması lazım.” (Neriman, 34, Barmaid/İşletmeci)

TALEPLER
#6

“Okul bittikten sonra buraya geldim. Çünkü Balıkesir’de iş bulmam çok zordu. Sıradan insanların ya da sıradan kadınların iş bulması çok zorken trans bir kadının 3-0 belki 4-0 geriden başladığı bir hayatta daha zordu iş bulmak.” (Peyker, 22, Seks İşçisi)

AYRIMCILIK, BAŞVURU
#7

“Bir aylık bir süreçte işsiz ve evsiz kaldım. Bu süre zarfında da sağolsun arkadaşlarım kapılarını açtılar bana çünkü çok destek olan insanlar olmuştu çünkü ne kadar sevdiğim insanlar olsa da ahlakçı bir yapıya sahipler. Benim seks işçiliği yapmamam çok hoşlarına gidiyor ve yapmamam için de elinden geleni yapıyorlardı. İyi mi kötü mü bilemem ama sağolsunlar bana çok iyilikleri dokundu yani. Fakat ev üstüne ev olmuyor. Bir süre sonra başkalarının evine sığamamaya, işsiz kalmanın cebinde paranın olmaması sana çok koymaya başlıyor. Sonra artık seks işçiliğine soyundum.” (Peyker, 22, Seks İşçisi)

DESTEK, İŞSİZLİK, NAMUS, SEKS İŞÇİLİĞİ
#8

“İlerisi için belki küçük bir ev yemekleri dükkânı açmayı düşünüyorum. Belki D. şehrinde belki başka küçük bir şehirde... O yüzden zaten işte seks işçiliği yapıyorum sermaye biriktirebilmek için.” (Peyker, 22, Seks İşçisi)

GELECEK PLANI, SEKS İŞÇİLİĞİ
#9

“Yok, hiçbir şekilde maruz kalmadım (tacizi kastediyor) çünkü beni işe alan şahıslar aşırı transfobik. Bana ufak bir laf söyleyip adlarının çıkmasından korktukları için yanıma bile yani bir metreden fazla yaklaşmazlardı. Cüzzamlı gibiydim yani onların gözünde (gülüyor). Tokalaşmazdık bile yani.” (Peyker, 22, Seks İşçisi)

İŞ HAYATI, KARŞILAŞMALAR, TRANSFOBİ
#10

“Eğer seks işçiliği yapmak istemiyorsan aile çok büyük etken. Eklemek istediğim tek şey bu... Yani ben mesela sırf aileme, çevreme kendimi kabullendirmek için seks işçiliği yapmamışım mesela. Onu fark ettim. Ahlakçı tutumum her ne kadar kendimi sosyalist feminist ilan etsem de feodal bir aileden geliyorum. Bu feodaliteyi ve içimizdeki erki yıkmadığımız müddetçe de bazı şeylerin mümkün olmayacağını düşünüyorum. Mümkün olacaksa da aile desteğinin olması lazım...” (Peyker, 22, Seks İşçisi)

AİLE, KABULLENİLME, NAMUS, SEKS İŞÇİLİĞİ
#11

“İş ortamında da samimi bir arkadaşlık kuramıyorsun. Kesinlikle kuramıyorsun. Kurmaya çalıştığım anda şöyle bir şey var. Mesela hetero bir erkekle arkadaşlık kurmaya çalışıyorsun denilen laf şu ‘bir şey sorucam sen kılsız mısın? Tüysüz müsün? Kız gibi misin? Aslında fena giderin var’ gibi laflar başlıyor. Zaten konunun nereye çıkacağını bildiğin için ortamdan çıkıyorsun.” (Neşe, 25, Kasiyer)

İŞ HAYATI, İŞ ARKADAŞLARI, SÖZLÜ TACİZ, YALNIZLAŞMA
#12

“Bu saatten sonra okulu dışarıdan okuyorum. Kamu yönetimi, açık öğretim okuyorum. Ama kamuda çok iş bulabileceğimi düşünmüyorum. Asla iş olacağını düşünmüyorum bir devlet dairesinde bile. Dönüşümüm gerçekleşse bile iş bulabileceğimi düşünmüyorum. En fazla çalışırım kendime ben güzellik salonu açarım.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AYRIMCILIK, EĞİTİM, GELECEK PLANI, UMUTSUZLUK
#13

“Önce beni reyonda, çocuk reyonunda çalıştırdılar. Orada işte oradan kasiyere geçirdiler. Kasadan çıkardılar, Tekrar kadın reyonuna aldılar. Kadın reyonundan depoya geçirmek istediler ikinci ayın sonunda beni artık yeter. (...) Bir tane engelli bir çocuk vardı orada, o da depoda çalışıyordu. Sözde hani firmalar engelli çalıştırıyor ya ama alakası yok. Görünür olmadan çalıştırıyorlar, çalıştırmaya çalıştırıyorlar aklı sıra.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AYRIMCILIK, ÇALIŞMA KOŞULLARI, İŞ HAYATI
#14

“(İş arkadaşlarıyla yemek yerken) Dönüp dedi ki cümlesinin sonunda, ‘ben’ dedi ‘bu toplumda’ dedi ‘her farklı bireye’ dedi ‘anlayışla bakıyorum, bakmak zorundayım çünkü onları Allah öyle yaratıyor’ dedi. Mehmet öyle söyledi. Alperen de dönüp böyle yaptı, ‘Ne!’ dedi, ‘ibneliği’ dedi ‘topluğu mu kabul edeceğim Mehmet’ dedi. ‘Kesinlikle’ dedi, ‘homofobiğim’ dedi. ‘Öldürsünler, yaşatılmasınlar’ dedi. Ama lokmalar boğazıma dizildi, karşısındayım hani bana söylüyor eğer açıklarsan bunlarla karşılaşacaksın gibisinden.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AÇILAMAMAK, HOMOFOBİ, İŞ HAYATI, KABULLENİLME, NEFRET SÖYLEMİ
#15

“İlk bir ay boyunca bana inanmadılar, biliyor musunuz? Bana soruyorlar nerede çalışıyorsun diye. R.’de. Yemin ediyorum, ‘vallahi R.’de’ diyorum. ‘Yok, R.’de değilsin.’ İlk bir ay boyunca bana şu muamele yapıldı, Kadıköy’de falan benim arkadaşlarım falan vardı ya. Oralara gidip fuhuş yapıp akşam eve dönüyorsun, muamelesi yapıldı bana. Hiç unutmuyorum aklımdan o sözler gitmiyor, çok kötü bir dönemdi. Gerçekten çok kötü laflardı. Eve gidiyordum, kız kardeşim ayrı konuşuyordu, annem ayrı konuşuyordu. Şunu söylüyorlardı beraber yan yanayken, ben mutfağa geçiyorum söyledikleri laf şu: ‘Acaba bugün kaç tane adamın altına yattı geldi?’, ‘Ne kadar para kazandı acaba?’” (Neşe, 25, Kasiyer)

AİLE, DAMGALANMA, NAMUS, SEKS İŞÇİLİĞİ
#16

“Hani ben işimi sevdiğim için sustum, bu kadar şeye katlandım. Emin ol işimi sevmeseydim ben çoktan burada olmazdım. Ben sevmediğim bir işi yapmam. Nasıl bugün seks işçiliği yapmıyorsam sevmediğim için... Çünkü yapmak istemiyorum. Yarın öbür gün kadın oluğumda insanlar bana şunu desinler: ‘Bak ne kadar çok eziyet gördü, ne kadar çok işkence yaşadı ama direndi, mücadele etti ve kazandı. O kadar tecrite, ötekileştirmeye rağmen bir toplumda sosyalleşti, kendini var etti.’ Desinler diye hani ayaktayım. Bir de yarın öbür gün kocamın koynuna girebildim mi şunu desin bana: ‘Ya ben bunu fuhuş batağının içinden çıkardım getirdim değil... Azim ederek kazandı ve ben şimdi onu kabul ediyorum. Kendi tabiatıyla var. Benim koynumda ve her şeyi benimle yaşıyor.’ Bunu desin diye düşünerekten hareket ettim. Yani hep yarınlarımı düşünmek zorunda kaldım.” (Neşe, 25, Kasiyer)

İŞ HAYATI, KABULLENİLME, NAMUS, SEKS İŞÇİLİĞİ, YETİNMEK
#17

“Ben sana bir şey söyleyeyim mi, eğer Avrupa’daki gibi ayrımcılık karşıtı dersler her okulda verilse sadece üniversitelerde değil... İlkokuldan tut birden tut lise sona kadar verilse devlet okullarında emin ol kimse kimseye ayrımcılık yapamaz. Her şey devletin elinde... Bana diyorlar hep mi devlet? Evet, hep devlet... Niye sen şu anda burada sigara içilemeyeceğini biliyorsun, değil mi? Devletin sana ceza vereceğini biliyorsun, korkuyorsun içmiyorsun çünkü paran yok. O kadar parayı ödeyemezsin. Sen bu şekilde bir trans öldürüldüğünde trans olmayan bir kadın öldürülmüş gibi yargılarsan ya da aynı şekilde tuvaleti de ona hizmet edecek şekilde açarsan, soyunma kabinini ona hizmet edecek şekilde açarsan olur.” (Neşe, 25, Kasiyer)

TALEPLER
#18

“İşim icabı yurtdışına çıkıyordum ama Arap ülkelerinin çoğuna gidemiyordum. Bu benim için iş kaybı demekti. Rusya’ya gittim. Rusya’ya ilk gittiğim dönemler şeydi nasıl anlatayım bunu size. Görüntüm hormondan dolayı çok ilk gittiğim sene hani problem yaşatmıyordu ama o süre zarfında ben Türkiye’ye ben hormon kullanmaya başladım. Göğüslerim çıktı, saçlarım uzundu. Daha efemine oldukça problem çıkmaya başladı havaalanında. Ukrayna’da da çıktı, Sibirya’da da çıktı. Benim bölgem o bölgeydi. Rusya’da da çıktı. İçeriye girerken kimliğim erkek kimliği, resmim erkek resmi ama görüntü daha efemine... Sorun yaşamaya başladım, rüşvet verdim. (...) Şeyde havaalanında çok büyük sorunlar yaşadım. Ülkeye girdikten sonra bir sorun yaşamadım çünkü orada beni karşılayan firma sahipleri, tercümanlarım vesaire vardı. (...) En son kırılma noktası benim için buydu bu çok önemli... Uçağa bindim, havaalanında indim. Beni bir kenara ayırdılar. Polisler geldi. Temizlikçisine kadar herkes geldi. Kendimi uzaylı gibi hissettim. Bana bakıp gülmeye başladılar ama yani uniseks bir insandım orda. Hani ne trans kadındım, ne geydim. Saçlarım uzun, eşofman giymiş normal bir vatandaştım. Ne olduğunu algılayamadım. Kalcağım otel, yaptığım iş, çalıştığım firmalar, firma sahipleri beni havaalında bekliyorlar, tercümanlarım. Her şey belgelerim tam olmasına rağmen beni orda beklettiler ve dalga geçtiler. Çok iyi Rusça bilmeme rağmen hal hareketlerinin üzerinden çok net anladım. Sonra bir Türk geldi orada görevli. Konsolosluktan mı çağırdılar nerden çağırdılar bilmiyorum. Sonra şey dediler, görüntümden dolayı, trans kimliğimden beni ülkeye sokamayacakları söylendi. Yıl 2008, beni ülkeye sokamayacakları söylendi. (...) Ben ülkeye giremedim ve Türkiye’ye iade edildim, geri yollandım. Bu benim için dönüm noktasıydı. Onurum çok kırıldı. Şevkim kırıldı. Daha önce de iş hayatımda cinsel kimliğimden dolayı çok büyük sorunlar yaşadım ama hep mücadele ettim çalışmak için. Dolayısıyla ordan döndükten sonra bir göğüs ameliyatı oldum. O gün bir karar verdim çünkü çok kırılmıştım. (...) O günden sonra tamamen trans kimlğimle çalışmaya devam ettim.” (Elif, 34, Seks İşçisi)

AYRIMCILIK, CİNSİYET GEÇİŞ SÜRECİ, İŞ HAYATI, KARŞILAŞMALAR, TRANSFOBİ
#19

“Tekstil firmaları biliyorsunuz Merter’de, Osmanbey’de fabrikaları vesaire ve benim sürekli oralara gitmem gerekiyordu. Hep Kadıköy’de yaşadım. Oraya giderken sokakta gayet kapalı giyinmeme rağmen insanların işte ‘ne kadara çalışıyorsun?’ İşte sen ona şeyi anlatamıyorsun ‘ben A firmasının bilmem müdürüyüm’ diyemiyorsun. Çünkü o orda seni trans olarak görüyor ve trans eşittir fahişe... Türk toplumunun gerçeği bu... Türk toplumu şeyi kabul etmiyor. Kırıtan br geyi toplum içerisinde kabul ediyor ama çalışan bir transı kesinlikle kabul etmiyor. Ben bir yıl bunun mücadelesini verdim.” (Elif, 34, Seks İşçisi)

DAMGALANMA, İŞ HAYATI, NAMUS, SEKS İŞÇİLİĞİ, SÖZLÜ TACİZ, TRANSFOBİ
#20

“Şeylerdi yani ılımlılardı. Hastalarımla iletişimlerim ilk başta yadırgasalar da daha sonrasında çok öyle olmadığını bir trans bireyin de gerçekten doktor olabileceğini onlara gösterdim.” (Derya, 30, Doktor)

GÖRÜNÜRLÜK, KABULLENİLME, KARŞILAŞMALAR
#21

“Zaten planım bu şekildeydi. Tıp fakültesini evet bilimi seven bir insandım ama şey bir taraftan da şunun planının gerçekten yaptım. Ben kesin ve kesin işe girebilecek bir insan olmalıyım.” (Derya, 30, Doktor)

EĞİTİM, GELECEK PLANI, MESLEK SEÇİMİ
#22

“Sırf doktor kimliğimden dolayı fuhuş yapmadığım için doktorsun diye seni böyle başka bir yere koyabiliyorlar. Affedici şey sen olmuyorsun öbür taraf olmaya başlıyor. Benim çizdiğim yolda da o vardı.” (Derya, 30, Doktor)

KABULLENİLME, NAMUS, POZİTİF AYRIMCILIK
#23

“Mobbing uygulanmasın ve üniversitede bile korumaya alınması gereken kişiler var. Bu tabii ki ekonomik şeyler de var. O kişinin isteğim 18 yaşından sonrasında olmak tabii ki ama şey var ekonomiyi nereden bulacaksın kim sağlayacak. O kişinin korunması lazım. Siz ne kadar umutluysanız Türkiye hakkında benim o kadar az umudum var artık. Çok az yani.” (Derya, 30, Doktor)

TALEPLER, UMUTSUZLUK
#24

“(Garson olarak çalışmaya başladığı ilk gün) Müdürümüz geldi ve ‘böyle bir durum varmış’ dedi. ‘Senin erkeklere karşı böyle bir yönelimin varmış doğru mu?’ diye. Ben ilk başta inkar ettim. ‘Böyle bir şey yok’ dedim. Ondan sonra bana ‘inkar etme hani biliyoruz öğrendik’ dedi. Ben de zaten bunu inkar etmek hoşuma gitmiyor. Baktım inkar etsem de çare etmeyecek. ‘Evet’ dedim ‘öyleyim’. ‘Tamam’ dedi. ‘Biz bu şartlar altında devam edemeyiz. Malesef bugün bizim kulağımıza geldiyse yarın öbürgün başkalarının da kulağına gider, müşterilerin de kulağına gider ve ben bu yüzden bir müşteriyi bile kaybetmek istemiyorum’ diye bir cümle kurdu. Ben de ‘tek sebep bu mu’ dedim. ‘Evet’ dedi.” (Efşan, 20, Seks İşçisi)

AYRIMCILIK, HOMOFOBİ, İŞTEN ÇIKARILMA
#25

“Bölümü seçerken işte öğretmenlik düşündüm bir yerde takım elbise giyeceğim vs. Daha öncesinde yaptığım için biliyorum üzerinde çok inanılmaz bir baskısı var. Yani o erkeklik veya kadınlık performansını sergilemen gereken bir şey sanki meslek gibi. Çünkü orada resmi bir kıyafetin içine giriyorsun, takım elbise başka şansın yok. Kravat takacaksın tam bir erkek görüntüsüne seni büründürüyorlar. O yüzden öğretmenliği bir daha şey yapamadım. İstiyordum ama sonra ertelendi, Radyo Televizyon Sinemayı seçtim.” (Ahu, 35, STK Çalışanı)

MESLEK SEÇİMİ
#26

“Açık kimlikle başvuruyordum çünkü kapalı başvuruda bulunup, bulunduğum yerde işe başladığım zaman bir süre sonra yürütemiyordum. Bunu gördüğüm için kesinlikle gizli kimlikle çalışmayacağım ben çünkü o oluyor. Kariyerin belli bir noktasında bırakmak zorunda kalıyorsun, devam edemiyorsun çünkü. Her işin getirmiş olduğu o ağırlık, iş koşulları kendisi ağır, bir de onun haricinde kimliğinle ilgili sıkıntın ikisi bir araya geldiğinde baş edemiyorsun. Çok zor.” (Ahu, 35, STK Çalışanı)

AÇILAMAMAK, BAŞVURU
#27

“Ben yine boş bırakmıştım askerlik bölümünü mülakat kısmında tam mülakat bitti tokalaştık, çok sevindim ben mülakat iyi geçti. Tam kalktığımız esnada orada demek ki onun kafasında kalmış ama sormayı çekinmiş herhalde (gülüyor) tam kalkarken kaşla göz arasında sorayım gibisinden ‘muhafiyet kısmına ne yazalım boş bırakmışsınız’ gibi falan şey yaptı niye askerlikten muafsın kısmını. Ben orada tabii yine kaldım şimdi işe de kabul edildim ben orada şimdi söylersem işten olucam, 2 yıldır işsizim sürecimi başlatmak istiyorum. Bunları düşünüyorum kafamda bir sürü ama diyorum ama kimliğimi gizlesem diyorum bir süre sonra sorun olacak yine başladığım yere geri döneceğim ne yapsam falan. Benden cevap bekliyor. Sonra ‘cinsel durumumdan dolayı diyelim’ dedim ağzımdan böyle bir şey çıktı o nasıl algıladı bilmiyorum. Daha üzerine bir şey sormadı. İyi bir şekilde ayrıldım oradan. İki günün sonra telefonla aradı ‘cinsel durumunuzdan dolayı’ o da aynı ifadeyi kullandı ‘cinsel durumunuzdan dolayı sizi işe alımınızı iptal ediyoruz’.” (Ahu, 35, STK Çalışanı)

AÇILAMAMAK, ASKERLİK, BAŞVURU, KİMLİK SORUNU
#28

“Sonrasında ben çok uğraştım o süreçte 2 yıllık işsizliğin sonrasında bulmuş olduğum bir işi gerekçeleri senin kimliğin olduğu zaman bambaşka bir şey yaşıyorsun hayatında. Ölüm kalım meselesi gibi bir şey oluyor hayatında senin için. Öyle bir noktada olduğu için de geçiştirmedim. Geçiştirecek bir durum değildi. Yok yani unutulacak bir şey değildi yani basit bir şey değildi. O kadar mutlu oluyorsun o insanın şeyiyle oynamak mı kimliğin üzerinden, bütün hayallerimle oynadılar bir şekilde benim. Haliyle bunun ayrımcılık olduğu vs, bunun haklarının olmadığını söyledim defalarca insan kaynakları sorumlusuyla irtibata geçip görüşmeye çalıştım, onu ikna etmeye çalıştım. Gittim görüşe de hatta babamla birlikte gitmiştik sanırım ama görüştüğüm zaman gerekçesi kendince işte hani o da beni çok insani bulduğunu aslında kendisinin de böyle bir şeyinin olmadığını ama işverenin, patronunun çalışanlar arasında sorun yaratacağı gerekçesiyle böyle bir karar aldıklarını ve o yüzden kendisinin elinden bir şey gelmediğini söyledi bana. Ben de ‘bu ayrımcılık’ dedim, ‘ben de hakkımı arayacağım’ dedim çıktım o şekilde (...) Mailler üzerinden falan sosyal medyadan gruplardan yazıyordum. Bir yazıyı yazıp, yaşadığım ayrımcılığı paylaşmıştım. O da o şekilde şey olmuştu. Lambda’nın bir grubu vardı oraya yazmıştım. Öyle bir yazı paylaşmıştım. O yayıla yayıla yayıla yayıla oradan sonuç almam bu şekilde oldu. Başbakanlıktan hemen cevap geldi 2-3 gün sonra cevap geldi. Şaşırdım ben tabii. Bir de o şeyde o olay geçtikten sonra psikolojik travma bir şekilde acil destek istiyorsun, bir şekilde birilerinin yanında olduğunu hissetmek istiyorsunuz. Özellik o iki üç günlük süreç psikolojik olarak da insan hassas olduğundan. Sonra başbakanlıktan cevap geldi. Sonra yazıştık. Yazışmalarımız sonrasında beni İnsan Hakları Kurulu’na davet ettiler (...) Sonraki süreçte o kurumdan, Başbakanlığa bağlı İnsa Hakları Kurulu’ndan benim lehime karar çıktı. Ayrımcılık yapıldığına dair İstanbul Valiliği’ne bağlı bir birimden böyle bir karar çıkması çok sonra bunu paylaştım şeylerle sivil toplumla falan. O zaman kararla beraber daha bir dikkat çekici hal aldı sanki.” (Ahu, 35, STK Çalışanı)

AYRIMCILIK, HAK ARAMA
#29

“P.’ye başlamamla beraber ilk iş günümün ertesi günü sabah ilk kez daha böyle rujumu sürüp işten ... diğer iş alanlarında başka bir yerde çalışsaydım onu asla yapamazdım. O cesareti göremezdim kendimde. Rujumu sürmeye başladım işte, ufak ufak makyajlar yapmaya başladım. Öyle öyle günden güne o ortamda bir şekilde besleniyorsun, özgüvenin sağlıyor. Çok olumsuz şeyler değil, normalde başka bir yerde çalışıyor olsam iş arkadaşları falan olumsuz bakışlar vs beni yıldıracaklardı. Ama P.’de çalıştığım için çok şanslıydım. Geçiş sürecimi geç ama hızlı bir şekilde yapmış oldum o vesileyle.” (Ahu, 35, STK Çalışanı)

AÇILAMAMAK, ÇALIŞMA ORTAMI, DESTEK, İŞ HAYATI, İŞ YERİ TERCİHİ, KABULLENİLME
#30

“Ben mesela medya sektöründe çalıştığım yerde kalabilirdim o şartlara rağmen. Ayda 500 TL, sigortam yok. Buna rağmen kalabilirdim. Kimliğim açık olsaydı yeter ki. Hani ben orada kimliğimle ilgili bir sorun yaşamasaydım yeter ki.” (Ahu, 35, STK Çalışanı)

AÇILAMAMAK, SOSYAL GÜVENCE, YETİNMEK
#31

“Biraz hep şu noktadan bakıyorum diğer transların iş konusunda yaşadığı, başka yerlerde çalışmaya çalışanları bildiğim için onların ne şartlarda çalışıp süreçlerini yürütmeye çalıştıklarını bildiğim için artık hani çok kendime sesimi çıkarma, çok böyle bir şeylere itiraz etme lüksünü kendimde görmüyorum açıkçası. Kendim yeterince iyi bir yerdesin gibi bir şey oldu, senden daha kötü durumda insanlar var.” (Ahu, 35, STK Çalışanı)

YETİNMEK
#32

“Transların geçiş sürecinin kilit noktası istihdam çok önemli. O nokta çok önemli. Çünkü ben de dahil şu anki bulunduğum işi edinmeseydim sürecimi kaç yaşıma geldim sürecimi başlatma imkanım yok yani. Nasıl olacak ki? Bir taraftan çok çok zorunlu olan geçiş şeyi var. Faturanı ödenmesiydi, kiranı ödenmesiydi falan belli temel şeyler varken bir de bunun üzerine dönüşüm çok çok zorlayıcı bir şey yani bu süreçte cinsiyet geçiş sürecinde translar başladığı zaman çok daha bilinmez bir tünele giriyorlar, zorlayıcı kısma. Belki o nokta transların istihdamı üzerine çalışmalara yoğunlaşmak gerekir diye düşünüyorum. Seks işçiliğinin çıkış noktası da o yani. Seksi işçiliğine vs kayma noktası o süreçle beraber. Geçişini başlatmak istiyorsuni kendin olmak istiyorsun, aile destek olmuyor. İş bulamıyorsun. Tam o tıkanma noktası. Oraya bir müdahalede bulunabilirsiniz o zaman belki çok şey değişir diye düşünüyorum. İstihdam çok önemli.” (Ahu, 35, STK Çalışanı)

CİNSİYET GEÇİŞ SÜRECİ, SEKS İŞÇİLİĞİ, TALEPLER, YALNIZLAŞMA
#33

“Ama artık dedim yapılacak iş değil bu çünkü 20 tane erkeğin içinde tek başıma hissettim kendimi. Ben burada niye buradayım? Niye bu gemideyim?” (Ece Gül, 37, Motorlu Kurye)

#34

“Bazıları da bayan diyerekten fazla para veren, üstünü almayan da var. ‘Bak ekmeğinin peşinde’ diyor ‘yoksa ben çok gördüm sağda solda çalışan’ diyor. Ben de duydum ya o sağda solda çalışan lafını ‘nasıl sağda solda bana bir anlatır mısınız?’ dedim. ‘Fuhuş yapanlar var, şunu yapan, dolandırıcılar var, gasp edenler var’ dedi. ‘Sen o yüzden mi fazla para verdin?’ dedim. ‘İçimden geldi o yüzden verdim’ dedi. Atıyorum 20 liralık hesap o çıkarttı 100 lira verdi ‘üstü kalsın’ dedi. Ondan sonra şok oldum.” (Ece Gül, 37, Motorlu Kurye)

KABULLENİLME, KARŞILAŞMALAR, NAMUS, SEKS İŞÇİLİĞİ
#35

“Bir trans bayanları koruma gibi hani nasıl bayanları koruma altına alıyorlarsa, şiddete karşı diyorlarsa trans bayanlara da aynısı yapılsa daha iyi olur diye düşünüyorum. Çünkü o da bir bayan sonuçta. O da bir bayan adayı. Kimliğini değiştirdikten sonra komple bayan oluyor. O da pembe kimlikli oluyor. Bunlar devlet tarafından çözülse daha iyi olur. Mesela polisler tarafından da aynı bayanlara öncelik tanınıyor ama erkek olarak gittiğinde ‘bekle işin ne’ diyen çok var. Bunlara çözüm getirseler iyi olur.” (Ece Gül, 37, Motorlu Kurye)

TALEPLER
#36

“Üniversiteyi kazandım. Üniversiteyi de 2 yıllık okumak istedim. Hemen hayata atılmak istiyordum çünkü. Seks işçiliği benim için politik olarak savunduğum bir şey ama seks işçiliği yapmak istemedim hiçbir zaman için. O bakımdan hani kısa yoldan okuyup, bir meslek sahibi böyle araştırdım baya hani hem para kazanabileceğim hem de kısa yoldan meslek sahibi olabileceğim bölüm ne olabilir diye. Turist rehberliğini tercih ettim. Yabancı dilim de fena değildi benim. Dil çıkışlıydım. YDS’den girdim sınava. Mersin’de okumaya başladım. Okulda tamamen kendimi yaşamaya başladım.” (Selen, 35, Tur Rehberi)

EĞİTİM, MESLEK SEÇİMİ
#37

“Önceki şeylerde birlikte çalıştığımız zamanlarda yüzüne gülen ama arkamdan da beni işaret eden, konuşan bir tipti. Sonra mesajlaşıyoruz. Top, dönme tarzında kelimeler kullandı. Ben ‘seni saygıya davet ediyorum, benimle böyle konuşmaya hakkın yok. Ben sana turu alacağım diye kesin bir şey demedim, sen neden böyle yapıyorsun.’ Yumuşak davranmaya çalışıyorum. Baktım ki bu şey yapıyor, beni tehdit etmeye başladı. Yarın, bugün işte seni grup içinde rezil edeceğim, top olduğunu herkese söyleyeceğim tarzında aptalca iğrenç şeyler söylüyordu. Ben de dedim ki ‘ben senin hakkında suç duyurusunda bulunacağım, bana böyle bir şey söylemeye hakkın yok’ dedim. Bu da ‘vaay’ tarzında dayılanmaya başladı. ‘Vaaay. Elinden gelen ardına koyma. Ne yaparsan yap’ dedi. Bu benim şaka yaptığımı falan düşündü. Ben de o gün direk savcılığa gittim suç duyurusunda bulundum. Mesajlarını falan dilekçeye yazdırdım. Sonra bu köpek gibi yalvarmaya başladı kağıt ona gidince, benim ciddi olduğumu görünce. Ben hiçbir şekilde muhattap olmadım. ‘Bana yaptığın saygısızlığın cezasını çekeceksin. Eğer adalet varsa gerçekten kanıtım da var. Her şey ortada. Bunu ödeteceğim sana’ dedim.” (Selen, 35, Tur Rehberi)

AYRIMCILIK, HAK ARAMA, SÖZLÜ TACİZ, TRANSFOBİ
#38

“Ameliyat sürecimde A. Derneği benim çok yanımda oldu hem psikolojik olarak, benim için parti düzenlendi. Ben o dönem Antalya’da kamptaydım ve sonraki gün Tayland’a uçtum. O benim için önemliydi. O şeyden sonra tabii bir borçluluk hissettim ama şey olarak düşünmedim, ‘ben trans olduğum için bunlar bunu yaptılar.’ Orada X kişi de gey arkadaş, lezbiyen arkadaş da maddi durumu kötü olsaydı aynı şekilde onun için de yapılabileceğini düşündüğüm, ondan emin olduğum için öyle bir hissiyata kapılmadım.” (Selen, 35, Tur Rehberi)

CİNSİYET GEÇİŞ SÜRECİ, ÇALIŞMA KOŞULLARI, DESTEK, KABULLENİLME, POZİTİF AYRIMCILIK
#39

“Önceliğim, geçiş sürecimi kabul edecek bir iş yeri aramak olurdu. A. Derneğine başvurmamın en büyük sebebi de oydu zaten. Ama A. gibi bir yer olmasaydı geçiş sürecim uzardı diye düşünüyorum en azından o ameliyat parasını ya da 1 yıl kendimi idame ettirecek parayı kenara koyana kadar yine uzatabilirdim ben geçiş sürecimi. Ya da diğer bir seçenek rehberliği bırakacak, seks işçiliğine başlayacaktım. Rehberliği yaparken ben onu devam ettirmeyi asla düşünmedim.” (Selen, 35, Tur Rehberi)

CİNSİYET GEÇİŞ SÜRECİ, ÇALIŞMA KOŞULLARI, DESTEK, KABULLENİLME, POZİTİF AYRIMCILIK, SEKS İŞÇİLİĞİ
#40

“İş yerinde de işini profesyonel yapmaya çalışmak, en iyisi olmak, seninle ilgili bazı konuşmaları yok etmek için oluyor. Ben de yaptım oldu yani. Özellikle acentacılık deneyiminde hani ben profesyonelliğimle konuşsunlar, işimle konuşsunlar cinsel kimliğimi konuşmasınlar. Ben hayatımda da, gerçek hayatımda da öyleyim. İş dünyamda ne bileyim ya mesela dernekte en iyisi olmak gibi bir şeyi o ayrımı mesela ben zaman zaman görüyorum.” (Selen, 35, Tur Rehberi)

İŞ HAYATI, PERFORMANS
#41

“İşverenler cahil, zavallı, bu konuda bir şey bilmiyorlar, kendilerini geliştirsinler, çalışma hayatında insanlara ayrımcılık yapmasınlar tarzında söylemlerde bulunmamız lazım bence ve A.’daki deneyimden gördüğüm kadarıyla insanların kafalarını değiştirmek lazım. Bunu da eğitimlerle yapabiliriz. Şirketlere, belediyelere, öğretmenlere, bütün sektörlere LGBTİ hakları eğitimleri vermek lazım. Yani şey değil yani bizim bir sorunumuz yok, bizim bir eksiğimiz yok anlatabildim mi?” (Selen, 35, Tur Rehberi)

TALEPLER
#42

“Bugün seks işçiliği yapmak istemeyen çok trans kadın var mecbur oldukları için yapıyorlar. Bu da mecbur oldukları için yani biraz kafalara yönelik çalışmalar yapmak lazım. Ve şey de hani bu da yetmiyor. Anayasa yapıcılarla görüşmeler yapmak lazım. Derneklerin translar özelinde raporlar yapması lazım. Bu çalışmalar çok önemli ben hep desteklerim. Yani çünkü insanların elinde somut bir şeylerin olması, okuması bugün bir milletvekili görüşmesine gittiğin zaman bir veri götürmen, istatistik göstermen.” (Selen, 35, Tur Rehberi)

TALEPLER
#43

“Yaşam hakkımızı istiyoruz, çalışma hakkı vs. üzerinden gidiyoruz. Bunu da Ahmet, Mehmet sıradan vatandaş değiştirmez. Bunu yine vekillerle konuşmak lazım, görüşmeler yapmak lazım, lobicilik yapmak lazım, TBMM ziyaret etmek lazım ya da transların özne olması lazım bazı yerlerde. Bir yerde trans haklarıyla ilgili transseksüel kadın veya erkeğin aday olup kendini ifade etmesi lazım. Tabii ki LGBTİ’ler de ifade edebiliyor ama kendisi olursa çok daha başka olur.” (Selen, 35, Tur Rehberi)

TALEPLER
#44

“Milli Eğitim Bakanlığı ile görüşmek lazım, Milli Eğitim Sistemine bunu yerleştirmek lazım, müfredatta olan yanlış şeyleri değiştirmek lazım. Yani her yere değmek lazım aslında. Sağlık alanına değmek lazım, doktorlara, psikologlara, öğretmenlere, öğrencilere, çocuklara, velilere herkese anlatmak lazım, konuşmak lazım, okutmak lazım, film gösterimleri yapmak lazım. Onların gelmesini sağlamak lazım. Bir şekilde bir sürü mekanizma var aslında değiştirip dönüştürmek lazım. Bu çalışmaların çoğalması lazım.” (Selen, 35, Tur Rehberi)

TALEPLER
#45

“Zaten erkek soyunma kabini kullandırıyorlar bana. Kesinlikle kadın yok. Hatta şey yapıldı. Denedim ne diyecekler diye. ‘İmza toplanılsın’ dedim ‘hetero kadınlarınız ne diyor bakalım müsade ediyorlar mı’ dedim bu şekilde. Tepki verdiler. İşte her yer kamera tabii ki kabinler hariç tabi, soyunma kabinleri ve personel kabinleri. Personel kabinlerinin önünde kamera var merkezden biri görür. Merkezden ‘vay efendim bu neyin nesi derler’ diye bu önerim de itildi.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AYRIMCILIK, İŞ HAYATI, KİMLİK SORUNU
#46

“AVM’nin içindeyim AVM’nin lavabolarını kullanamıyorum kesinlikle kullanırsam taciz oluyorum AVM çalışanları tarafından. Ondan sonra personel bir de mağazanın içinde olan personel lavabosu var. Aynı şekilde WC kullanmaya kalktığımda orada da gittiğimde dışarından bir yabancı geldiğinde beni şahsen, benim gözümün önünde ayakta tuvaletini yapması bile beni rahatsız ediyor. Bunu insanlar anlamıyor belki uydurduğumu düşünüyorlardır. Ama emin olun bakışlarıylarıyla insanlar beni taciz edebiliyorlar. Böyle bir şey var. Her şeyi çok alttan alıyorum. Müsamma gösteriyorum. Çünkü ekmeğimi kaybetmek istemiyorum.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AYRIMCILIK, İŞ HAYATI, KİMLİK SORUNU, YETİNMEK
#47

“Diyorum ki ‘ben buraya girmek için size bir bedel ya da siz bana bir bedel ödemediniz. Benim iş gücüme bakıldı. Değil mi?’ diyorum ‘evet’ deniliyor. Burada herkesin iş gücüne bakılıyor. Kimse babasının hayrına burada kimseyi çalıştırmıyor veya kimse kimseyi durduk yerde almadı buraya. Çalışıyorsak iyi bir pozitif işim varsa, potansiyelim varsa buradayımdır. Zaten bu kadar kalmamın nedeni de kasada en iyi çalışanlarından biriyim ayrıca R. mağazalarında kasa önü en iyi satışta 8. seçildim. Tabii 8. seçildim.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AYRIMCILIK, İŞ HAYATI, KARŞILAŞMALAR, KİMLİK SORUNU, PERFORMANS
#48

“Yani bana şey diyor, ‘bak R.’lerde rahatlıkla çalışabiliyorsunuz’ diyor. Ben de diyorum ki ‘tüm alanlar bizim’ tabii iyi bir aktivizm yaptığım için ‘tüm alanlar bizim! Çaycılık da yaparız, temizlik de yaparız, öğretmenlik de yaparız, doktorluk da yaparız. Bu tamamen akılla ilgilidir. Benim ruh sağlığımla ilgili bir sıkıntım yok Sezgin Bey’. Benim ruh sağlığımla ilgili bir sıkıntı yok. Ben çalışıyorum şükürler olsun ve işimi çok seviyorum.” (Neşe, 25, Kasiyer)

GÖRÜNÜRLÜK, İŞ YERİ TERCİHİ, MESLEK SEÇİMİ
#49

“İki çocuk geldi kasada birbirlerine ‘aaa ibneye bak’ falan filan o da yan tarafımda kasadan işlem alıyor kasa yoğunluğundan dolayı. Ben böyle kafamı kaldırdım böyle baktım (gösteriyor) ‘Allah Allah’ dedim. Sustular gittiler sol tarafımdaydı yöneticilerimizden biri. Döndü bana şöyle yaptı ‘ne yapıyorsun sen Neşe’ dedi ‘ne mi yapıyorum’ dedim ‘hakaret etmedim küfür söylemedim. Çocuklar terbiyesizlik yapıyor ben de bakışlarımla uyardım. Dediğinizi yapıyorum hani bir tecrite tecrit bir nevi öz savunma. Nefsi müdafa hakkımı kullanıyorum’ dedim bakiyim ne diyecek diye böyle yaptı ‘sanki çocuklar senin ırzına mı geçtiler?’ dedi. Aynen bu lafı kulandı. Bana bunu söyledi dedi ki ‘çocuklar sana ne yaptı şiddet mi uyguladılar’ dedi ‘ben de psikolojik şiddet, fiziyolojik bir şiddet yok ortada ama psikolojik şiddet var Sezgin bey ne fark eder?’ dedim. ‘Sanki ırzına geçtiler. Senin ırzına geçtiler de bu kadar bakıyorsun sert sert’ dedi. ‘Bir şey soracağım’ dedim ‘şiddet sadece bir başkasının ırzına geçmesi mi ya da onların bana kötü davranışları onlar benim ırzıma mı geçince kötü bir davranış oluyor sadece. Irzıma geçene kadar sesimi çıkarmayacağım bu o anlama mı geliyor?’ ‘O zaman sen de git ya erkek gibi ol, erkek gibi davran’ aynen bu şekilde. ‘Git saçlarını kestir, tırnaklarını kestir bu kadın kıyafetlerini giyme erkek gibi davran’ aynen bu şekilde. ‘Ben bu konuları daha önce de sizinle konuştuğumu biliyorsunuz değil mi?’ ‘2Ben bilmiyorum. O zaman şikayet etmeyeceksin, mırıldanmayacaksın. Burada çalışmaya devam edeceksin bu şekilde.’ Denilenler bunlar.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AYRIMCILIK, ÇALIŞMA KOŞULLARI, HOMOFOBİ, KARŞILAŞMALAR, KİMLİK SORUNU, TRANSFOBİ
#50

“Ayrıca AVM’de yaşadığım şöyle bir şey de var. Çok namuslu abimiz sanıyorlar kendini. Mal kabul kısmından girip çıkmak zorundayız AVM’lerin arka kapıları. Kesinlikle personel giriş çıkışları yasak yönetici haricinde personellerin giriş çıkışları mağaza kapısından yasak. Hem güvenlik açısından hem de müşteri sayacı varmış. Arka kapıdan girip ne yazık ki AVM’nin içine rahat bir 5 dakika dolanıyoruz. Onu geçtim onun derdinde değilim o aralar tenha olduğu için ayrıca erkek güvenlikler tarafından da lafa uğruyorsun tacize uğruyorsun. ‘Pişt pişt’ demeler ‘gideri var’ demeler kendi aralarında tabii anlayın ‘bu becerilir’ demeler. Böyle sorunlarla da karşılaşıyorum. Birkaç defa sesimi çıkarmak zorunda kaldım. Ondan sonra sesini çıkaramıyorlar baya bir süredir.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AYRIMCILIK, ÇALIŞMA KOŞULLARI, SÖZLÜ TACİZ
#51

“Ya intihar ederdim ya da kesinlikle burada çalışmazdım. Giderdim ama nereye giderdim bilmiyorum. İşte seks işçiliği dediğimiz olay da burada başlıyor. Orada evden tecrit, işyerinde tecrit, okuldan tecrit eğitimi yarıda bırakmak zorunda kalıyorsun. Aileyi terk etmek zorunda kalıyorsun o çok sevdiğin aileyi. İş yerinde çalışamıyorsun. Sosyal bir toplumun içinde var olamıyorsun. Görünür olamıyorsun, eve kapanıyorsun ve seks işçiliği yapmaya başlıyorsun.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AÇILAMAMAK, KİMLİK SORUNU, SEKS İŞÇİLİĞİ, YALNIZLAŞMA
#52

“Kasa şefi benim önümden gelen birisi müşteri hizmetlerine baktığı için kasa şefi olma ihtimali yok. Diğer bayan personel ise zaten kasa şefiydi. Yükseldiği, terfi ettiği için, ofis kısmına terfi ettiği için doğal olarak sıra bana geldi ve doğal olarak bunu yapmadılar. Bunu merkezden karar verdiler. Beni o duruma terfi etmediler (sesini alçaltıyor). Oradaki ben soruyorum ‘benden sonra gelen arkadaş 4. sıradaki terfi etti hayırdır, neyin nesi’ diyorum ‘Aysel hanımdan önce ben vardım’ diyorum. Bana denilen şey şu operasyon yöneticimiz tarafından ‘senin tarafından bir talep gelmedi’ ‘bu talebe mi bağlı’ diyorum. ‘Talep, arz meselesiyle mi alakalı? Kıdem benim. ... ile ... sonra kıdemli benim. Doğal olarak kasanın şefi benim. Benim hükmüm geçmeli orada’ diyorum. ‘Hadi onu geçtim en çok kimin kasa önü satışı var ya da kim müşteriye kayıt oluşturuyor ya da fatura kime göre. Eğer ona göre yapılacaksa sıralama ben diğer o iki kıdemli personelden daha çok kesiyorum. 1 senede bir milyona yakın fatura kesiyorum" diyorum.” (Neşe, 25, Kasiyer)

AYRIMCILIK, ÇALIŞMA KOŞULLARI, İŞ HAYATI, KARŞILAŞMALAR, KİMLİK SORUNU, PERFORMANS
#25

“Zaten ben olabileceğim tek meslek buydu. Nakışla kuyumcu, yüzük ya da bilezik, kolye bir şeyler yapar kendime takardım. İşte abim onu farkettiği için tek yapabileceğim meslek bu olarak görüldü. Zaten onun için de başarılı oldum çok. Kapalıçarşı’da kalabilmemin zaten en büyük şeyi o. Hem dürüstlüğüm hem de sanatım. Kişiliğim hiç kimsenin gözüne batırmadı. Herkesin gözünün önünde değişimimi de tamamladım. Ailemin yanında tamamladım.” (Serap, 51, Kuyumcu İmalatçısı)

AÇILAMAMAK, İŞ HAYATI, İŞ YERİ TERCİHİ, MESLEK SEÇİMİ
#54

“Ondan öncesinde ama mesela bağlı çalışmadığımız süreçte geçiş dönemimde mesela bir sigortacı, maliyeci geliyordu farkediyorlardı. Ben işte bir transseksüelim, belli oluyor bir yolda olduğum. Arkadaşlarını da yolluyorlardı. Orada ‘böyle böyle biri var diye’. Biri gidiyor, biri geliyor artık beni çıldırtmışlardı yani gidip üstlerine saldıryordum. ‘Niye geliyorsunuz kardeşim? Bir açığım varsa gel. -Ama yok her şey yasal gidiyor.- Ne istiyorsunuz bizden artık bıktım sizden’ diyordum. Onun üstüne bağlı çalışma teklifi gelince, şartları da vergini, sigortanı, kiranızı veririz deyince ben muhattap olmaktan kurtulacaksam ‘tamam varım’ dedim.” (Serap, 51, Kuyumcu İmalatçısı)

AÇILAMAMAK, İŞ HAYATI, KARŞILAŞMALAR
#55

“Benim önerim değil de şöyle, işte karşı taraftan güven alıyorlarsa işveren bir firma ya da bir semt, bölge iş piyasası bir trans kadından yeterince güven duygusunu alıyorsa ona bir çalışma musadesi edip, onun becerisi, zekasından istifade etmelerini isterim. Onlara bu şansı vermelerini çok isterim. Benim bir tane keşke çalıştığım piyasada benim gibi biri olsaydı. Çünkü kalabalığın içinde yalnız kalıyorsun. Kadınlarla da konuşsan bir yere kadar, erkeklerle de konuşsan bir yere kadar bir lubunya, trans biri olsaydı benim yalnızlığımı paylaşırdı.” (Serap, 51, Kuyumcu İmalatçısı)

ÇALIŞMA ORTAMI, İŞ HAYATI, YALNIZLAŞMA
#56

“Yaklaşık 6 yıl avukatlık geçmişim var. Fiili olarak yaptım. Avukatlık yaptıktan sonra yaşadığım birçok zorluktan dolayı bırakmak zorunda kaldım kendi isteğimle. Sonra seks işçiliğine başladım. Uzun zaman yapmamak için elimden gelen çabayı sarfettim.” (Burçak, 35, Seks İşçisi)

SEKS İŞÇİLİĞİ
#57

“O bahsettiğiniz geçiş süreci işte bizim için varolan işleri, kılları yok etmek, saçları uzatmak. Eee bunları ben staj döneminden itibaren başladım. Tabii bunun çok zorluklarını yaşadım duruşmalara girdiğimde. Bir duruşma salonları belki biliyorsunuzdur avukatlara açıktır herkese. Böyle ismimi mümkün olduğunca eski ismimi söylemek istemiyorum erkek ismi olduğu için o isimle çağırdık (...) isim söylemesine rağmen bir hakim şey derdi ‘avukat hanım buyrun’. Oradaki, salondaki bütün avukatlar gülerlerdi. Tabii bu da benim psikolojimi bozardı. Duruşmayı terk edip gittiğim çok günler oldu. Hakime tepki gösterdiğim günler oldu. Hakimlerin alaycı tavırlarıyla ‘aaa pardon kusura bakmayın bugün gözlüklerimi takmayı unutmuşum o yüzden kusura bakmayın’” (Burçak, 35, Seks İşçisi)

AYRIMCILIK, CİNSİYET GEÇİŞ SÜRECİ, İŞ HAYATI, TRANSFOBİ
#58

“Benim avukatlık yaptığım dönemde benim kadar rahat edecek bir avukat yoktu Türkiye’de örneğini bulamazsınız. Çünkü gerçekten avukatlar bile gey avukatlar, cinsel yönelimini açıklamamış arkadaşlarım bile arkamdan ‘cesaretine hayranız gerçekten’ diyebilecekleri noktadaydım. Gerçekten ben avukatların çoğu için belki bu durumdaki avukatlar için vesile oldum. Daha rahat davranabilmeleri için.” (Burçak, 35, Seks İşçisi)

GÖRÜNÜRLÜK
#59

“İstanbul’a gelmemin sebebi zaten o şirketteki genel müdürün bir tavsiyesi üzerine ‘iyi bir avukat sen burada yapamazsın, istiyorsan İstanbul’da yap’. İstanbul’a geldim. İstanbul’da yapmaya çalıştım. Büyük hatta çok büyük davalara girdim ama daha demin anlattığım özel sektörde belli bir noktadan sonra orada da yapamaz oldum. Genel müdürlerin tavırları beni soğuttu oradan. Başka yerlerde çalışmak istedim. Ortak bir avukatlık firması bir arkadaşımla. Bu adliyedeki tutumlardan tutun, müvekillerin tutumları alaycı tavırları beni meslekten soğuttu ve yapmamaya karar verdim.” (Burçak, 35, Seks İşçisi)

AYRIMCILIK, ÇALIŞMA KOŞULLARI, İŞ HAYATI, KİMLİK SORUNU
#60

“Bir müddet trans kadınların davalarını aldım. Onlara baktım. Onların duruşmalarından ziyade karakollara giderken, soruşturmalarda polislerin çok alaycı tavırları oluyordu. Korkunç alaycı tavırları oluyordu ve şikayet etseniz sonuç da alamıyorsunuz. Bu alaycı tavırlar savcılık soruşturmasında da oluyor, bir müvekkilinin görüşüne gidiyorsun basit bir olay anlatayım. 2-3 trans kadın arkadaşımın bir davasına bakıyordum Kartal Cezaevine giderken geç saat olmuştu. Geç saat olması da önemli değil saat 3 buçuktu zaten. Telefonla kendilerini aradım ‘hani görüş günü ne zaman bu bu koğuşta yatan kişilerin’ diye sorduğumda bana ‘bugün’ diye söylediler. Ben de o gün gittim. Gittim görüşmek istedim. Tabii buradan kalkıyorsunuz Kartal’a kadar. Kıştı bir de 3-4 saatte anca gittim. Daha sonra alamayacaklarını söylediler. Daha sonra bana baktığında arkama döndüğümde ‘bu da kadın gibi onlardan’ diye bir söz duydum. Ben de dönüp ben de gereken cevabı verdim ve gardiyan ceza almadı ben aldım. Hakaret. Ve o duruşmada bir avukat bile oradaki gardiyanın lehine tanıklık yaptı. Yani korkunç şeyler yaşadım.” (Burçak, 35, Seks İşçisi)

AYRIMCILIK, HAK ARAMA, SÖZLÜ TACİZ
#61

“Bir trans kimliğinin işyerinde var olabilmesi için öncelikli koşul ülke siyasetinin bu şekilde şekillenmesi lazım. Evrensel insan hakları dediğimiz kuralların bu ülkede demokrasi ile özdeşleşmesi lazım. Demokrasinin egemen olmadığı, insan haklarının belli bir noktada olmadığı, kadın erkek eşitliğinin olmadığı bir toplumda trans kadının var olabilmesi için kendi eğitimi de yeterli olmuyor, kültürü de yeterli olmuyor. Çünkü uğradığınız psikolojik şiddet vardır, fiziksel şiddetler vardır. O baskılar vardı. Bu baskılar belki sizi yapmak istediğiniz işten de uzaklaştırıyor.” (Burçak, 35, Seks İşçisi)

TALEPLER
#62

“Kendi çalışma koşulları yaratıldığı zaman ben her zaman LGBTİ bir bireyin gerçekten başarılı olacağına inanıyorum. Çok çok başarılı olur çünkü istiyorlardır. O çalışma koşulları iyileştirilmediği sürece tabii birçok eksik kalıyor her şey.” (Burçak, 35, Seks İşçisi)

TALEPLER
#63

“Görünürlük problemi aslında hepimizin görünür olması lazım. Yaşayacağımız sorunlar ne kadar zor olursa olsun, ne kadar artarsa artsın belki görünürlük arttıkça bunlar azalacaktır. Yaşadığım ben hep kendi açımdan söyleyeyim trans kadın, LGBTİ camiası için yaşadığım sorunlar olmuş olsa da aslında faydalı şeylerdi. Benim adliyede olmam, duruşmalara girmem birçok avukat arkadaşımızı belki cesaretlendirmiştir veya başka trans kadınları cesaretlendirmiştir.” (Burçak, 35, Seks İşçisi)

GÖRÜNÜRLÜK
#64

“Setlerde bazen oluyor. Transseksüel oyuncuya ihtiyaç oluyor. Biz gidiyoruz işleri görülsün biz de para kazanmak istiyoruz. Yani ama maalesef setlerde öyle bir şey var ki ‘aaa işte dönme geldi, travesti geldi’ bu tarz konuşmalar. Ahlaksız tekliflerde bile bulundular bana.” (Müge, 36, Oyuncu)

ÇALIŞMA KOŞULLARI, SÖZLÜ TACİZ, TRANSFOBİ
#65

“İsyan ettim artık. Ağladığım oldu yani. Bizzat sette dalga geçildi benimle. Ağladığım oldu. Oturdum hüngür hüngür ağladım. Ama yılmadım bırakmadım. Çünkü ben orayı seviyordum. Tekrar gittim, makyajımı sildiler tekrar gittim oynadım.” (Müge, 36, Oyuncu)

AYRIMCILIK, ÇALIŞMA KOŞULLARI, TRANSFOBİ
#66

“LGBTİ bireylerinin biraz daha bir tık üste olmasını istiyorum. Birçok LGBTİ birey arkadaşım var ve çoğu seks işçiliği yapıyor. Ben tabii ki karşı değilim. Herkesin tercihi yani meslek edinmek bir tercihtir. Ama istiyorum ki şuanda gündemde tanınan bir tane en fazla iki tane. Ben istiyorum ki 10 tane 20 tane, 50 tane olalım. Niye olmasın ki? Her dizide, her bölümde bir tane ayrı ayrı trans arkadaşımın olmasını isterim tabii ki.” (Müge, 36, Oyuncu)

GÖRÜNÜRLÜK, SEKS İŞÇİLİĞİ
#67

“Zaten hep kadın vardı bir trans ben vardım. Beni seviyorlardı. Gırgır şamata çok güzel geçiyordu. Ben yerleri temizlerken oynaya oynaya. Patron olmadığı sürece çok iyiydi. Patron geldiğinde böyle ayağa dikiliyorduk. Onlar da öyleydi. Benden daha fazla performans bekliyorlardı. Hata sıfır. Ama biz insanız. Biz hata yapamaz mıyız? Biz kuluz yani. Etten kemikten yaratılmış insanız tabii ki hata yapabiliriz. 50 yaşına gelsek hata yapabiliriz. Ufacık şeyler bile insanların gözüne batabiliyor trans olduğun zaman. Yani bir de şöyle bir şey var. Transların haklarının olmadığını düşünüyorlar herhalde. Ben onu sezinledim. Kadın hakları var, trans hakları yok diye düşünüyorlar. O yüzden mi ezmeye çalışıyorlar? Ben bunu düşündüm. Çünkü benim gibi geç kalan çok arkadaşım vardı bayan arkadaşım vardı ama hiç onlar azar işitmedi.” (Müge, 36, Oyuncu)

AYRIMCILIK, PERFORMANS
#68

“Mesela çoğunlukla ben sete gittiğimde hep hazır giderim. Hiçbir zaman kolay kolay makyajımı yapmak istemezler veya kıyafetini değiştirmek isteyeceksin nerede değiştireceksin? Soyunma odaları yok. E mecbur ya arabada giyiniyorsun ya tuvalette giyiniyorsun. Böyle oluyor.” (Müge, 36, Oyuncu)

AYRIMCILIK, TRANSFOBİ
#69

“Ben Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak bir hakkımın olmasını istiyorum. Ben de insanım ne olursa olsun kimlik pembe veya mavi o kimliği kimse görmüyor. Beni gören insanlığımı görüyor, benim kişiliğimi görüyor. Benim kimliğim sadece devlet işlerinde işime yarıyor. Başka hiçbir yerde yaramıyor. Ben istiyorum ki Türkiye Cumhuriyeti, Türkiye toplumunda insan gibi yaşamak istiyorum.” (Müge, 36, Oyuncu)

TALEPLER
#70

“Şöyle okul şeydi böyle yani cinsiyetimle ilgili yaşadıkları şeyden dolayı benim okuldan atılmama karar verdiler. Okuldan atıldım. Ondan sonra tekrar bir durum oldu okula geri girmek zorunda kaldım. Geri girdim bu sefer de şey olduğum için Elektrik Mühendisleri Odası o dönemde 82’de imza yetkisi vermedi bana. Kaydetmedi. Kaydetmediği için imza yetkisi vermediği için elektrik mühendisliği bölümünü bitirdim ama imza yetkim olmadığı için hiçbir yerde meslek edinemedim. Çalışmadığım bir süreçti.” (Akdeniz, 55, Sekreter)

AYRIMCILIK, BAŞVURU, CİNSİYET GEÇİŞ SÜRECİ, EĞİTİM
#71

“İşte mesela ben çok isterim bir sosyolog trans kadın olsun. Bir psikolog olsun. Mutlaka en azından dokunmak, alan açıyor. Hadi istihdama yönelik çalışma yürüteceksin ama şimdi hangi alanda istihdam edeceksin bir de oradan orayı düşünüyorsun.” (Akdeniz, 55, Sekreter)

GÖRÜNÜRLÜK, İŞ HAYATI, TALEPLER
#72

“Özellikle eğer ayrımcılık diye bir yasa varsa tartıştığımız konulardan bir tanesi mesela anayasanın 10. maddesini tartışıyoruz mesela oradaki ayrımcılık yasası var, ayrımcılık yasasını tartışıyoruz. Orada ayrımcılık yasası varsa, varsa öyle bir ayrımcılık ki var bunun altında şeyi görünür kılmak gerekiyor cinsel yönelim, cinsiyet kimliği kelimesini bir kere mutlaka ve mutlaka geçmesi gerekiyor. Ha tamam LGBTİ koyma ona evet deme ama şöyle bir şey var cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği eğer bir cinsiyet üzerinden ayrımcılık uygulanıyorsa insanlar o cinsiyette olmadığı için öteki oluyorsa bugün cinsiyet kimliği ve cinsel yönelimlerden dolayı ötelenebileceğini göstermek gerekiyor. Bunu nasıl yapabiliriz? Aslında bizim yapmamız gereken çalışmalarda yerel yönetimlerde bunu tartıştırdık yerel yönetimlerde toplumsal cinsiyetin içine cinsiyet kimliği cinsel yönelim ibarelerini eklenmesini sağladık. Bunu yapabilirken aynı zamanda bunu genele, merkeze taşımak gerekiyor. Burada savunuculuğu yaparken buralardan savunuculuğu yapmak gerekiyor. Ya ayrımcılık maddesini tamamen ayrımcılığın ortadan kalkması gerekiyor cinsiyet hanesi olmasın, erkek veya kadın kavramları ortadan kalksın kimse kimliği mavi diye erkek veya pembe diye kadın olduğunu hani ayrımcılığa uğramasın ya da içine ayrımcılık maddesi eklenecekse ki eklemişler anayasada var. O zaman cinsiyet kimliği ve cinsel yönelimi eklemeleri gerekiyor. Başka bir çıkar yolu görmüyorum.” (Akdeniz, 55, Sekreter)

TALEPLER
#73

“Bir kere herhangi bir sete, şimdi setlerde dizi setlerinde özellikle kast sistemi var ve oradaki o kast sistemine göre sana davranırlar. Figüranlara ayrı davranırlar, yardımcı oyunculara ayrı davranırlar, ana kasta ayrı davranırlar. Yardımcı oyuncu ya da bölüm oyuncusu olarak gittiğim setlerde görmem gereken önemi görmedim çoğu zaman çünkü trans kimliğimin üzerinden aman zaten oyuncu değildir işte seks işçisini getirmişlerdir sırf trans diye buradadır gibi bir önyargı olduğunu düşünüyorum. Daha sonra bir sufle aldığımda ‘deneyiminiz var mı?’ falan dediklerini veya bir oyunculuk göstermiş olduğunda aslında çok büyük şeyler değil benden beklenileni yaptığımda anında o kast sisteminin yine üst sıralarına doğru çıktım ama o süreçte sorunlar yaşadım mı yaşadım. Aşağılanmalar da oldu, gülüşmeler, tacizler vs. de oldu ama bunları bir şekilde alt etmeyi başardım. Çünkü güçlü bir karakter olduğumu düşünüyorum.” (Türkan, 36, Oyuncu)

AYRIMCILIK, ÇALIŞMA KOŞULLARI, DAMGALANMA, İŞ HAYATI, SEKS İŞÇİLİĞİ, SÖZLÜ TACİZ
#74

“Ben şuna inanıyorum eğer fiziksel olarak bir değişim sağlamamış olsaydım başka şeyler yapmış olabilirdim. Başka alanlar yani aynı alanda daha başka bir alana gitmiş olurdum. Kendi hayatım içerisinde bana biçilmiş yoldan çıktım. Olduğum yerden çok memnunum ama fiziksel bir değişim sağlamasaydım daha başka şeyler başarabilirdim.” (Türkan, 36, Oyuncu)

MESLEK SEÇİMİ
#75

“Bir süre sonra şu cümleyi mutlaka kuruyorlar ‘sen diğerleri gibi değilsin.’ Ama orada da bunu kabul ettiğim bir cümle değil ne demek diğerleri gibi değilim? Diğerlerinden kaç tanesini tanıdın? Senin bir kodlaman var. Translar, travestiler, dönmeler ne diye adlandırıyorsan kafasına peruk takmış adamlar, uyuşturucu ya da alkol içiyorlar, Tarlabaşı’nda seks işçiliğine çıkıyorlar. Reziller, şöyleler, böyleler. Sen bunları kodluyorsun. Sonra benim peruk değil gerçek saçım olduğu için veya içki içmediğim için ya da bilmem ne yapmadığım için ‘sen onlar gibi değilsin’ diyorsun. Ama nereden biliyorsun o Tarlabaşı’nda Cadde’de duran insanın ressam olmadığını?” (Türkan, 36, Oyuncu)

DAMGALANMA, NAMUS
#76

“Ben mesela ne bileyim tecavüze uğramadım, mahallemde dayaklar yemedim falan yapmadım filan yapmadım ama radyoda çalışıyordum. Televizyonda beni görüyorlardı tiyatroda görmüyorlardı ama bu çocuk sanatçı etiketi vardı. O yüzden bütün feminen hallerime rağmen sanatçı çocuk diyorlardı. Ben işte palyaçoluk yapıyordum. Ya da oyunlarımı izledi çocuklar. Sokağa girdiğimde beni alkışlıyorlardı. Hep öyle değil midir? Sahnedekini alkışlarsın sokaktakine tükürürsün. Başka bir feminen gey geçse döveceklerdi. Ama beni hep mahallenin sanatçı çocuğu o eşcinsel değil o kötü değil. Hep iyi çocuk oldum tiyatro mevzu üzerinden.” (Türkan, 36, Oyuncu)

GÖRÜNÜRLÜK, KABULLENİLME, MESLEK SEÇİMİ
#77

“Trans kadınlardan öncesi var aslında. Tabii ki biz önceliyiz falan ama insan hakları yok daha yani bir kadın olarak bir insan olarak çalışma şartlarımızda bir iyileşme olması gerekiyor ki ötekinin ötekisi olan bizler şey yapalım. Bugün hala Kürt olduğu için Arap olduğu için, sarışın olduğu için, şişman olduğu için, yakışıklı olduğu için iş bulamayan insanlar var. Çatır çatır 100 üniversite bitirmiş, işlere giremeyen insanlar varken vasıfsız bir trans kadının da gidip de oraya alınma şeyleri, geçen gün gördüm ‘beni belediyeye alsınlar’ ‘tamam alsınlar teşekkürler bu şey için ama niye alsınlar? Ne yapıyorsun?’ Şu olabilir belediyede o kadro vardır. Sen onu yapabiliyorsundur hatta bir başkasına göre bir tık altını yapsan pozitif ayrımcılık yapılabilir amenna. Ama senin vasfın yoksa seni niye oraya alsınlar? Biz önce kendimizi geliştirmeliyiz önce vasıf edinmeliyiz. Eski jenerasyon için bu geçti. O yüzden zorunlu seks işçiliği yapıyorduk hepimiz yeni jenerasyon daha şanslı. Şimdikiler doğru örnekler var önlerinde, bize ulaşabiliyorlar.” (Türkan, 36, Oyuncu)

TALEPLER